یکی از شکیل ترین پل های گیلان 1395/04/05

پل خشتی لاهیجان در شمال غربی این شهر در محله پرده سر قرار دارد متعلق به دوره کیاییان است. در ساخت مجدد این پل در زمان قاجاریه، حاجی جعفرخان بنا را تعمیر کلی کرد.

طول این پل 50 متر و عرض آن 4/5 متر و ارتفاع آن  11 متر است. پل دو دهانه بزرگ با طاق جناقی دارد. در قسمت پایه میانی، پل سیر برگردان دیده میشود. پل دارای یک سطح عابر روی مسطح و دو شیب جانبی است که با سنگ قلوه ای سنگفرش شده است. مصالح بنا آجر قرمز رنگ، آهک و ساروج میباشد.

برجای مانده از قرن نهم

این پل در 10 کیلومتری شمال غربی شهرستان لاهیجان، بر روی رودخانه سیم رود سخته شده و به گواهی منابع تاریخی، بنای اولیه آن، از آثار اواخر قرن نهم است. میرظهیرالدین مرعشی در کتاب " تاریخ گیلان و دیلمستان " در ذکر وقایع سال 892 هجری قمری و احداث پل، مطالبی نوشته که چکیده آن بدین شرح است: " در این سال، جناب...مولانا نعمت الله طبیب...که در علوم متداول علامه دوران و اعجوبه زمان بود... رغبت نمود...به رودخانه ای که مشهور و ملقب است به سیم رود، بر گذر شهر لاهیجان مبارک، احداث پلی از خشت و سنگ و آهک بفرمایند.... توقع فرموده ککه به طلب استاد یعقوب بنای رویانی نزد ملوک کلارستاق خلد ملکهم بفرستند تا حاضر گردد، در آن مبارک شروع نماید.

دو طاق بزرگ از سمت شرق و غرب

بنابر توقع فضایل مآبی، اشارت شد که به طلب حرفت مآبی بفرستند. بنابر امر اعلی، استاد یعقوب را حاضر ساختند و اسباب آن عمارت را حکمت پناهی، خرج بسیار کرده، مهیا ساخته بود.

روز شنبه دوازدهم جمادی الاول موافق آبان ماه قدیم را بنیاد آن عمارت عالی کردند و از جانب مشرق و مغرب دو طاق بزرگ و در وسط طاقین، یک طاق کوچک برآوردند... غره محرم سنه892... آن عمارت صورت تتمیم پذیرفت." پل مزبور در دوره قاجار مرمت و بازسازی شده است. بنای پل کنونی به طول 64متر شامل دو چشمه اصل و دو چشمه کوچکتر در طرفین این دو چشمه اصلی است. عرض دهانه های اصلی 40/13 متر و ارتفاع آن از سطح آب حدود 9 متر و عرض دهانه های کوچک حدودا 5 متر و ارتفاع آنها از سطح زمین هم تقریباً در همین حد بوده که بهها با رسوبات انباشته شده است.قوس هر چهار دهنه به صورت جناغی اجرا شده وبر روی پایه های میانی پل اتاقهایی تعبیه کرده اند که از طریق درگاههای طاقداری به طرفین پل راه پیدا می کنند. 

                                                                                             

 

 

دارای موج شکن مثلثی

این اتاقها تنها برای کاهش وزن وارده بر پایه ها و نیز صرفه جویی در مطالح ایجاد شده و برای اتراق و استراحت در نظر گرفتته نشده اند. سطح گذرگاه پل از میانه به طرفین دارای شیب است و جان پناهی در کناره های گذرگاه به ارتفاع 80 سانتیمتر از آجر و گچ ساخته اند.

فاصله ی یان دو جان پناه یعنی عرض پل، بدون در نظر گرفتن پی جان پناه ها، 70/4 متر و طول پل 70 متر است. در نمای پل و بین دهانه های اصلی یک ردیف طاق نما به ارتفاع 30 و عرض 20 سانتیمتر کار کرده اند که زیبایی خاصی به نمای پل بخشیده است. قسمت پایین پایه با قطعات سنگ به اشکال منظم ساخته شده و مستقیماً بر روی کف رودخانه قرار گرفته است.

پایه میانی در این قسمت دارای موج شکن ممثلثی است، اما در قسمت بالاتر، موج شکن مدور آجری دارد.

در امتداد لبه شمالی دهانه بزرگ، دیواری از آجر در کنار رودخانه ساخته اند تا آب را با داخل دهانه هدایت کند. قسمتی از پل که در جنوب قرار میگیرد، دست خورده و تعمیری است. در ساخت این پل از آجرهایی به ابعاد 5/4 در 21 در21 سانتیممتر استفاده شده است. پل سیم رود که از شکیل ترین پل های گیلان است، به شماره 1433 به ثبت تاریخی رسیده است

 

                                                                            

               

 


آوای گردشگران یاس