كشف قبر زنى ثروتمند در شهر سوخته 1395/04/05

اجساد شگفت انگيز تاريخى!
باستان شناسان شهر سوخته در اين محوطه تاريخى قبرى سرداب هاى شكل يافتند كه 112 سفال و يك خمره رنگارنگ كنار اسكلتش دفن شده بود. آنها مى گويند كه اسكلت كشف شده متعلق به زنى ثروتمند بوده است. در پانزدهمين فصل از كاوشهاى باستان شناسى شهرسوخته به سرپرستى سيدمنصور سجادى، باستان شناسان به يافته هاى جالبى دست پيدا كردند كه هم بخشى از سوالات پژوهشى آنها را پاسخ مى دهد و هم سوالات ديگرى برايشان به وجود مي آورد. در روزهاى پايانى فصل پانزدهم كاوش در محوطه باستانى شهر سوخته، تعدادى از خبرنگاران حوزه ميراث فرهنگى نيز دعوت شدند تا از نزديك فعالي تهاى باستانى و يافته هاى باستان شناسان را ببينند؛ بازديدى بسيار كوتاه از بقاياى شهرى با تمدن 5هزار ساله.


محوطه گورستان:

شهر سوخته را با چند كشف بسيار مهم مي شناسند. يكى از آنها قبور و اسكلت هايى است كه در گورستان آن كشف شده، انگار مردگان اين شهر قرار است تا هزاران سال بعد هم فكر باستان شناسان را به خود مشغول كنند. اين گورستان يكى از پرسوال ترين محوطه هاى تاريخى براى باستان شناسان است.


112 شىء و سفال كنار يك زن 38 ساله:

شهر سوخته 151هكتار است كه 25 هكتار آن را گورستان و 80 هكتارش را محوطه مسكونى تشكيل مى دهد و بقيه آن محوطه صنعتى و محله بناهاى يادمانى و عام المنفعه است. در گورستان شهر سوخته تاكنون حدود 35 تا 40 هزار قبر پيدا شده كه تخمين زده مى شود 60 هزار اسكلت در آنها باشد. آن طور كه سيدمنصور سجادى، باستان شناسى كه سال هاى سال در اين محوطه باستانى كار كرده، مى گويد، 70 درصد اسكل تهاى اين قبور داراى كفن بود هاند اما نه آن كفنى كه ما در دوره معاصر می شناسيم، بلكه پارچه اى به دور بدن بوده و يا زيراندازى و يا لباسى كه از آنها تك ههاى كوچكى كناراسكلت ها باقى مانده است.
قبر تازه كشف شده: يكى از قبورى كه در فصل پانزدهم كشف شد، قبرى سردابه اى شكل و متعلق به يكى از ثروتمندان شهر است. سردابه اى بودن قبر يعنی اين كه فرد فوت شده را داخل محوطه اى قرار داده و درآن را می بستند.
ظرف سفالى پلی کروم: يكى از دلايل ثروتمندبودن اين قبر و صاحبش، سرداب هاى شكل بودن آن است. نكته ديگر مربوط مي شود به جاسازى 112 شىء و ظرف براى غذا، نوشيدنى و نذری هاى صاحب اسكلت.


ظروف كشف شده از داخل قبر:

كنار اين قبر يك سرمه دان هم وجود دارد و تك هاى پارچه كه نزديك سر او می توان مشاهده كرد. اما وجود همين سرمه دان و البته ظرف پلى كروم رنگارنگ به راحتى مي تواند باستان شناسان را مطمئن كند كه اين قبر متعلق به يك زن است. هما نطور كه مريم رمضانى، استخوا نشناس و ژنتيك باستان شناس اين هيات باستان شناسى نيز مى گويد
اسكلت دفن شده در اين قبر متعلق به يك زن حدودا 38 تا 40 ساله با 155 سانت ىمتر قد بوده كه دندان آسيايش را نيز از دست داده و دچار سايش زيادى در دندانهايش بوده است. قرار است خاك زير لگن و بخش هاى ديگر اسكلت را نيز نمونه بردارى كرده و روى آن آزمايش هاى ميكرو بشناسى انجام دهند.
ظروف سفالى با نقوش رنگى:  نحوه قرارگرفتن ظروف داخل قبر مورد بررسى دقيق باستا نشناسان قرار می گيرد، چون حتى نوع قرارگرفتن آنها كنار يكديگر هم مي تواند اطلاعات مفيدى درباره صاحب اسكلت به باستان شناسان بدهد. از اين رو تمام زواياى اين قبرعكس بردارى می شود. حتى خاكى كه داخل ظروف است را نگه داشته و از آن نمونه برمى دارند تا تحت آزمايش هاى مختلف قرار گيرد، چون خاك اين ظروف می تواند پرده از محتويات آنها، نوع غذا و خوراكی هاى هزاران سال پيش بردارد.

امراض پوستى؛ شايع ترين بيمارى:

در فصل پانزدهم باستا نشناسى در محوطه شهر سوخته حدود 85 اسكلت پيدا شده كه در ميان آنها زنان سهم بيشترى را در ميزان مرگ ومير داشته اند. در اين ميان، تعداد زيادى كودك دو ساله هم پيدا شده كه به دلايل مختلف از دنيا رفت هاند. منتها براى بررسى علت مرگ ومير آنها بايد مطالعات انگل شناسى انجام شود. با اين حال تا اينجا باستان شناسان از بررسى تخريب بخشى از جمجمه و استخوان مردگان دريافته اند كه امراض پوستى، يكى از شايع ترين بيماری هادر شهر سوخته بوده است.
عودسوز آينه دار:

منصور سجادى، سرپرست هيات باستان شناسى شهر سوخته درباره نحوه تدفين اجساد در اين شهر نيز می گويد:  درهاى قبور سرداب هاى معمولا به جهت طلوع و يا غروب آفتاب باز مي شد و اگر فردى در شب دفن شده باشد، صورت او را به زمين برگردانده و اگر سر ظهر دفن شده باشد، او را طاق باز گذاشته اند، بنابراين از نوع تدفين می توان گفت كه آن فرد در چه ساعتى از روز دفن شده است. چون هميشه سعى می كرده اند چشم مرده رو به خورشيد و نور باشد، گويا مردم اين شهر به نور و آتش دلبستگى داشته اند. به همين دليل در قبرهاى سردابه اى عودسوز هم می گذاشتند و تا زمانى كه محدوده قبر اكسيژن داشته، اين عودم می سوخته است. سجادى به عودسوز منحصربه فرد كشف شده در آخرين قبر اشاره مى كند و می گويد: اين عودسوز داراى آينه اى كوچك براى گرم نگه داشتن بوده است. اين يكى از اشياى مهم قبر تازه كاوش شده به حساب می آيد.

 

  


آوای گردشگران یاس